straatrumoer

Misschien moet je bijgelovig zijn om op het juiste moment uit het raam te kijken. Een nietbijgelovige zou zeggen: ze keek continu uit het raam, waardoor het talent voor het juiste moment samenviel met alomaanwezigheid, met andere woorden: ze zat er altijd – ook toen er wat bijzonders gebeurde. De jonge, nieuwe, verse, van-niets-wetende vogeltjes vlogen uit. Toen ik naar huis fietste van Hannah en Martin, een theatervoorstelling over Hannah Arendt en Martin Heidegger, stond een stapel vuilniszakken in brand. Omdat die theatervoorstelling over het Kwaad handelt en het Kwaad er niet in zit dat de vuilnismannen staken maar in mijn onverschilligheid, was dat een ongemakkelijk moment. Er was een stoere brandweerman. Alleen, in het donker. Zie je, de wereld redt het prima zonder mij, stelde ik mijzelf gerust. Zo hebben die twee pimpelmeesjes wekenlang ijverig heen en weer gevlogen en nu is daar mijn beloning, voor niets doen, voor elke dag heel nauwkeurig naar buiten kijken. Wat een interessante Lineke Rijxman (‘Hannah’) in het nagesprek. Ze maakt geen documentairetheater, hoewel de nagespreksleider dat bijzonder graag wil en er steeds op terugkomt. Rijxman maakt persoonlijk, onderzoekend theater. Ze essayeert, zou ik zeggen, omdat ik in het hokje denk waar Rijxman niet in wil. Niemand wil in andermans hokje. Altijd te krap. Rijxman wil weten wat Hannah Arendt nu met haar doet, hoe het nu zit (steeds nadruk op nu, vandaag – ‘het is nu’ zegt mugmetdegoudentand). Vervolgens doet Rijxman iets. Er zitten mensen in een theaterzaal, de zwaartekracht is getrotseerd, het moeras van de werkelijkheid is ingelopen, er hangen posters in de stad en er staan mooie houten, gebeeldhouwde, naakte popjes ter grootte van barbies – Heideggertjes met schaamhaar en borsten die de hitlergroet brengen – op het podium. Rijxman schrijft voorbij het tuinpad, voorbij de buurman. Mijn pleidooi is niets doen, en dat zo goed mogelijk. Twijfelend fiets ik na de voorstelling naar huis, langs de brandende vuilniszakken. Omdat de wereld roept, niet terugroepen. Ja, eng toen die hekken op de dam omvielen. Nee, ik schrijf over meer dingen niet. Dat moet ook angst zijn, dezelfde of andere, dat weet ik niet precies: zeggen wat je niet doet in plaats van doen wat je te doen staat: je beperken tot de eerste drie zinnen van dit bericht. Zijn of doen, dat was – denk ik – één van de belangrijke vragen bij Hannah en Martin.